Ta strona wykorzystuje pliki cookies. Korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia.

Praktyczne wskazówki krok po kroku jak napisać prawidłowo pozew o rozwód

Pozew o rozwód powinien składać się z trzech części: oznaczenia sądu i stron, z podania żądań (petitum) oraz z uzasadnienia. Poniżej krok po kroku opisujemy jak to powinno się prawidłowo wypełnić pozew.
Na wstępie podkreślić należy, że pozew rozwodowy powinien byś jasny co do stanu faktycznego oraz zawierać sprecyzowane oczekiwania powoda – małżonka wnoszącego pozew do Sądu o rozwiązanie związku małżeńskiego. Pozew wnosi się do Sądu Okręgowego. Opłata od pozwu wynosi 600 zł. Do pozwu rozwodowego konieczne jest dołączenie oryginalnych dokumentów takich jak: akt skrócony małżeństwa, akty skrócone urodzenia dzieci. Pozew wraz z załącznikami składa się w dwóch egzemplarzach.
W pozwie należy podać przyczyny i fakty świadczące o faktycznym wygaśnięciu więzów uczuciowych, fizycznych i ekonomicznych, które przestały istnieć między małżonkami od około roku. W wyjątkowych przypadkach może to być okres krótszy ale nie mniej jednak niż 6 miesięcy. W pozwie należy zdecydowanie podkreślić, że uczucie między małżonkami wygasło, brak jest pożycia fizycznego, brak jest wspólnego spędzania czasu, wspólnych znajomych i zainteresowań. Każdy z małżonków prowadzi własne wydatki i nie konsultuje ich z drugim małżonkiem. Faktycznie wszelkie więzy zostały zerwane i w ocenie małżonków stan ten jest trwały i nieodwracalny.
W pozwie należy wskazać świadków z podaniem ich aktualnych adresów zamieszkania na potwierdzenie przytoczonych w pozwie okoliczność świadczących o przyczynach rozkładu małżeństwa. Można również określić sposób powierzenia i wykonywania władzy rodzicielskiej nad małoletnim dzieckiem stron, ustaleniem miejsca zamieszkania dziecka, terminy odwiedzin, spotkań, wakacji i świąt jak również ustalenie udziału pozwanego w kosztach utrzymania i wychowania dzieci. Należy pamiętać, że nawet gdy nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia małżonków rozwód może nie być orzeczony, jeżeli w jego wyniku miałoby ucierpieć dobro małoletnich dzieci małżonków albo jeżeli z innych względów orzeczenie rozwodu byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Dlatego małżonkowie muszą określić wzajemne relacje w zakresie opieki nad dziećmi i starać się aby ich rozstanie wpłynęło w jak najmniejszym stopniu na dalszy prawidłowy rozwój i edukację dziecka.
Poniższy szczegółowy opis jest przygotowany dla osób które korzystają z generatora pozwu pluslex.pl

CZEŚĆ I - OZNACZENIA SĄDU I STRON

1.1. Miejscowość, data
Na wstępie należy oznaczyć miejscowość oraz datę – czyli kiedy i gdzie został sporządzony pozew.

1.2. Oznaczenie sądu, do którego składany jest pozew
Sądem właściwym do złożenia pozwu o rozwód (niezależnie czy jest to pozew o rozwód bez orzekania o winie, czy też pozew o rozwód z orzekaniem o winie w rozkładzie pożycia małżeńskiego) jest sąd okręgowy. Jednakże sądów okręgowych w Polsce jest na chwilę obecną 45 (http://bip.ms.gov.pl/pl/rejestry-i-ewidencje/lista-sadow-powszechnych/). Musimy zatem ustalić, który z sądów okręgowych jest sądem właściwym miejscowo do wniesienia naszego pozwu rozwodowego. Zgodnie z art. 41 k.p.c. powództwo ze stosunków małżeństwa (zatem także w sprawie o rozwiązanie małżeństwa o rozwód i to niezależnie od tego, czy jest to pozew o rozwód z orzekaniem o winie, czy też pozew o rozwód bez orzekania o winie) wytacza się wyłącznie przed sąd, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w okręgu tym jeszcze ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. Nie jest przy tym istotne czy małżonkowie zamieszkiwali w okręgu tego sądu wspólnie czy też żyli w rozłączeniu. Jeżeli żaden z małżonków nie ma miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu na terenie właściwości okręgu sądowego, w którym małżonkowie mieli ostatnie wspólne miejsce zamieszkania, wyłącznie właściwym jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej. Jeżeli nie możemy ustalić miejsca zamieszkania strony pozwanej, wyłącznie właściwym jest sąd miejsca zamieszkania powoda. Jeżeli nie można na podstawie okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej, Sąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym oznaczy sąd, przed który należy wytoczyć powództwo o rozwód.

1.3. Dane stron
Na wstępie podajesz dane powoda (czyli swoje), tj. imię, nazwisko, adres i numer PESEL oraz dane pozwanego tj. imię, nazwisko i adres (numeru PESEL nie musisz znać). Jeśli masz inny adres zameldowania niż zamieszkania, podaj ten, pod którym mieszkasz. Pamiętaj, że na dany adres sąd będzie wysyłał Ci korespondencję, jeśli jej nie odbierzesz może to mieć dla Ciebie negatywne konsekwencje.

CZEŚĆ II – ŻĄDANIA

2. Żądania pozwu – uwagi ogólne
W tej części pozwu należy określić jakiego rozstrzygnięcia sprawy się żąda. Czyli pisząc pozew o rozwód – zawsze pierwszym żądaniem będzie wniosek o rozwiązanie małżeństwa przez rozwód. Zgodnie z art. 56. § 1 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego (w skrócie: kro) Jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd rozwiązał małżeństwo przez rozwód.
Kolejne żądania mogą dotyczyć formy rozwodu (z orzekaniem o winie lub bez), uregulowania spraw dzieci (opieka, alimenty, kontakty), możliwe jest też domaganie się aby Sąd uregulował sposób korzystania z wspólnego mieszkania, dokonał podziału majątku. Każda osoba może również prosić w żądaniach o zwolnienie jej od kosztów sądowych.

2.1. Żądanie rozwiązania małżeństwa przez rozwód
Pierszym żądaniem każdego pozwu jest po prostu wniosek o rozwiązanie małżeństw przez rozwód. W tym miejscu należy też wskzać, czy powód domaga się orzeczenia rozwodu bez orzekania o winie, czy też domaga się ustalenia winy.

2.2. Żądanie rozwodu bez orzekania o winie
Zgodnie z art. 57 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego (w skrócie: KRO)
§ 1. Orzekając rozwód sąd orzeka także, czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia.
§ 2. Jednakże na zgodne żądanie małżonków sąd zaniecha orzekania o winie. W tym przypadku następują skutki takie, jak gdyby żaden z małżonków nie ponosił winy

Rozwód bez orzekania o winie to najszybszy sposób rozwiązania małżeństwa. Wnosząc pozew
o rozwód bez orzekania o winie małżonkowie mogą uniknąć wywlekania prywatnych porażek
i nieporozumień. Nie będzie także konieczne angażowanie w rozwód rodziny i osób postronnych, których powołanie na świadków przy rozwodzie z orzeczeniem o winie jest niezbędne. Ponadto przy rozwodzie bez orzekania o winie istnieje większe prawdopodobieństwo, że strony po rozwodzie pozostaną w przyjaznych stosunkach, co ułatwi wspólne wykonywanie władzy rodzicielskiej nad dziećmi.
Przy rozwodzie bez orzekania o winie alimentów żądać mogą małżonkowie wzajemnie od siebie, ale tylko w sytuacji gdy znajdują się w niedostatku. Alimenty w takiej sytuacji mają służyć jedynie zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych, nie natomiast wyrównaniu poziomu życia. Jednak obowiązek ten jest ograniczony do okresu 5 lat od uprawomocnienia się wyroku rozwodowego.

2.3. Rozwód z orzeczeniem o wyłącznej winie pozwanego małżonka
Uznanie drugiego małżonka za wyłącznie winnego rozkładu pożycia małżeńskiego na żądanie strony przeciwnej jest w praktyce dość trudne, ze względu na zasadę braku stopniowania winy w przyczynieniu się do rozpadu pożycia małżeńskiego. Zasada ta oznacza, że przy ocenie czy małżonek jest winny czy nie sąd nie bierze pod uwagę stopnia tejże winy. W praktyce będzie to oznaczać, że jeżeli jeden z małżonków zawinił w niewielkim stopniu a drugi małżonek dopuścił się wielu i dużo cięższych przewinień i zawinił w wyższym stopniu, to małżonek, który zawinił jedynie w niewielkim stopniu może nie uzyskać rozwodu z wyłącznej winy drugiej strony. Przykładowo gdy jeden z małżonków dopuści się zdrady, a drugi w odpowiedzi i aby utopić swój smutek nadużywał alkoholu, sąd może uznać, że zachowanie obydwojga małżonków było przyczyną rozpadu pożycia małżeńskiego. Każdy stopień zawinienia istniejący po obu stronach uniemożliwia uzyskanie rozwodu z wyłącznej winy strony przeciwnej.
Orzeczenie rozwodu z wyłącznej winy któregoś z małżonków ma istotne znaczenie dla ewentualnego ustalenie obowiązku alimentacyjnego pomiędzy małżonkami. Kwestie te reguluje art. 60 kro.
Art. 60. § 2. Jeżeli jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd na żądanie małżonka niewinnego może orzec, że małżonek wyłącznie winny obowiązany jest przyczyniać się w odpowiednim zakresie do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego, chociażby ten nie znajdował się w niedostatku.

2.4. Rozwód z winy obydwojga małżonków
Rozwód z orzeczeniem o winie obojga małżonków wiąże się z wykazaniem, że każde z małżonków przyczyniło się do rozpadu pożycia małżeńskiego bez względu na stopień winy każdego z nich. Przy rozwodzie z orzeczeniem o winie obydwojga małżonków, obydwoje byli małżonkowie mogą żądać wzajemnie od siebie alimentów. Możliwe jest to jednak tylko wtedy, gdy strona starająca się o alimenty znajduje się w niedostatku. Alimenty w takiej sytuacji mają służyć jedynie zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych, nie natomiast wyrównaniu poziomu życia.

2.5. Rozwód z orzeczeniem o wyłącznej winie małżonka wnoszącego pozew
Oczywiście możliwym jest domaganie się aby sąd rozwiązał małżeństwo z wyłącznej winy osoby wnoszącej pozew. Tak więc jeśli osoba sporządzająca pozew poczuwa się do wyłącznej winy w rozpadzie małżeństwa może wybrać taką opcje. Takie wskazanie żądania może mieć taki skutek, że sąd nie będzie musiał przeprowadzać licznych dowodów w celu ustalenia winy osoby wnoszącej pozew - skoro jest to okoliczność bezsporna. Niemniej należy zwrócić uwagę na fakt, że w takim przypadku dla orzeczenia rozwodu konieczna jest zgoda drugiego małżonka zgodnie bowiem z przepisem 56 § 3 kro Rozwód nie jest również dopuszczalny, jeżeli żąda go małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia, chyba że drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód albo że odmowa jego zgody na rozwód jest w danych okolicznościach sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

2.6. Żądania dotyczące uregulowanie kwestii dzieci – uwagi ogólne
W przypadku jeśli małżonkowie posiadają małoletnie dzieci to Sąd musi orzec o władzy rodzicielskiej i sposobie jej wykonywania nad wspólnymi małoletnimi dziećmi oraz o miejscu ich zamieszkania po rozwodzie. Tak więc w pozwie rozwodowym należy wskazać w jaki sposób domagamy się uregulowania władzy rodzicielskiej i opieki nad małoletnimi dziećmi.

2.6.1. Sprawowanie opieki nad dzieckiem
Należy określić który z małżonków ma sprawować opiekę nad dzieckiem. Zwykle Sąd przyznając opikę nad dzieckiem jednemu z małżonków ogranicza wykonywanie władzy rodzicielskiem drugiemu do decydowania w istotnych sprawach dziecka. Wyjątkowo możliwe są inne roztrzygnięcia takie jak np. Wspólne wykonywanie władzy rodzicielskiej przez obojga małżonków albo naprzemienne wykonywanie opieki nad dzieckiem. Kwestia spprawowania opieki została szczegółowo omówiona w rodziale 3.6.1.

2.6.2. Alimenty dla dzieci
W przypadku jeśli małżonkowie posiadają małoletnie dzieci to również orzeczenie o alimentach dla każdego ze wspólnych małoletnich dzieci bądź kwoty, którą jeden
z małżonków zobowiązuje się płacić z tego tytułu. Wypełniając pozew należy wskazać konkretną kwotę jakiej powód/powódka żąda na dzieci miesięcznie, ewentualnie jeśli pozew wypełnia osoba, która nie będzie sprawować opieki na dzieci to powinno się wskazać jaką kwotę sąd ma zasądzić od powoda/powódki na rzecz dzieci. Kwestia wysokości alimentów została szczegółowo omówiona w rodziale 3.6.2.

2.6.3. Ustalenie kontaktów
W przypadku jeśli małżonkowie posiadają małoletnie dzieci to sąd może ustalić kontakty. Małżonek, który nie wykonuje opieki na co dzień może mieć ustalony sposób kontaktów w określne dni. Kwestia sposobów regulowania kontaktów została szczegółowo omówiona w rodziale 3.6.3.

2.7. Alimenty od współmałżonka
Wnosząc pozew można również domagać się orzeczenia o alimentach na rzecz albo od drugiego współmałżonka. Należy pamiętać, że w przypadku rozwodu z winy obu stron albo w przypadku rozwodu bez orzekania o winie – alimentów można domagać się tylko w przypadku niedostatku. W przypadku domagania się orzeczenia rozwodu z wyłącznej winy pozwanej/pozwanego można domagać się alimentów które będą miały pokryć uzasadnione potrzeby małżonka niewinnego.

2.8. Zabezpieczenie powództwa poprzez zobowiązanie małżonka do łożenia określonej kwoty miesięcznie na utrzymanie rodziny
Wnosząc pozew można również domagać się zabezpieczenia powództwa poprzez zobowiązanie drugiego małżonka do łożenia określonej kwoty pieniędzy przez czas prowadzenia sprawy rozwodowej w sądzie. Wyjaśnienia wymaga fakt, że do czasu orzeczenia przez Sąd rozwodu małżonkowie pozostają w małżeństwie i zgodnie z przepisami kro są zobowiązani sobie pomagać. Tak więc przykładowo jeśli jeden z małżonków niepracuje i zajmuje się dziećmi to ma prawo domagać się od drugie z małżonków aby łożył określoną kwotę miesięcznie na utrzymanie rodziny. Kwota zabezpieczenia powinna odpowiadać uzasadnionym potrzebom rodziny (utrzymanie mieszkania, jedzenie, opłaty i in.) i odpowiadać możliwością zarobkowym małżonka, który miałby łożyć pieniądze. Kwestia ta została omówiona bardziej szczegółowo w rozdziale 3.8.

2.9 Żądania dotyczące wspólnie zamieszkiwanego lokalu
W przypadku jeśli małżonkowie cały czas zamieszkują we wspólnym mieszkaniu to można się domagać aby Sąd wydał orzeczenie o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania małżonków albo można domagać się orzeczenia o eksmisji jednego z małżonków ze wspólnego mieszkania.

2.10 Podział majątku wspólnego
Sąd wydając wyrok rozwodowy może uwzględnić żądanie dokonania podziału ale tylko wówczas, gdy przeprowadzenia go zgodnie domagają się obie strony. Tak więc aby żądać przeprowadzenia podziału małżonkowie muszą mieć wszystko ustalone. Kwestie jakie składniki majątku wchodzą w skład majątku wspólnego i w jaki sposób mają zostać podzielone po rozwodzie muszą zostać jasno opisane.

2.11 Zwolneie od kosztów sądowych
Można w żądaniach również prosić o zwolnienie od kosztów sądowych. W przypadku sprawy o rozwód chodzi o zwolnienie od opłaty sądowej w wysokości 600 zł. Należy sprecyzować czy wniosek o zwolnienie od kosztów jest całościowy czy częściowy. Jeśli wniosek o zwolnienie od kosztów ma dotyczyć tylko opłaty od pozwu (600 zł) należy to wskzać. Wniosek o zwolnienie od kosztów będzie wymagał wypełnienia szczegółowego urzędowego formularza o stanie majątkowym.

CZEŚĆ III – UZASADNIENIE POZWU

3. Uwagi ogólne (uzasadnienie wcześniejszych żądań)
W uzasadnieniu pozwu, należy podać okoliczności świadczące o zaistnieniu zupełnego i trwałego rozkładu pożycia małżeńskiego i w miarę możliwości okoliczności te udokumentować. Jeżeli wnioskujemy o orzeczenie o winie, musimy zgłosić dowody na poparcie okoliczności stanowiących podstawę orzeczenia o winie, takich jak np. nadużywanie alkoholu, inne uzależnienia, przemoc, zdrada, porzucenie czy niezaspokajanie potrzeb rodziny. W dalszej części uzasadnienia należy analogicznie uzasadnić i zgłosić okoliczności dla wszystkich żądań jakie zostały zgłoszone w petitum.

3.1. Żądanie rozwiązania małżeństwa przez rozwód
Składając pozew o rozwód przede wszystkim należy w uzasadnieniu wskazać, że zaistniały przesłanki do orzeczenia przez Sąd rozwodu. Należy określić w jakich okolicznościach i kiedy małżonkowie się poznali. Kiedy nawiązali bliższe relacje. Kiedy wspólnie zamieszkali. Kiedy i gdzie zawarto związek małżeński. Czy przed lub w trakcie małżeństwa zawierana była małżeństwa umowa majątkowa (intercyza). Kiedy w jakich okolicznościach doszło do pogorszenia relacji między małżonkami. Należy określić kiedy ustały więzi małżeństkie, a w szczególności kiedy wygasło uczucie. W pozwie należy wskzać także jeśli którekolwkiek z małżonków wyprowadziło się ze wspólnego miesjsca zamieszkania to kiedy i w jakich okolicznościach do tego doszło. Uzasadniając żądanie rozwiązania małżeństwa należy wskzać że rozpad więzi małżeńskich jest trwały.

3.2. Żądania rozwodu bez orzekania o winie
Uzasaniając żądanie rozwodu bez orzekania o winie można wskazać, że małżonkowie taką decyzję wspólnie podjeli. Ewentualnie można napisać, że małżonek składający pozew ma nadzieję, że pozwana/pozwany zaakceptuje taką formę rozwodu. Domagając się orzeczenia rozwodu bez orzekania o winie można nie składać wniosków dowodowych. Sąd może ustalić zaitnienie przesłanek rozwodu tylko poprzez przesłuchanie małżonków.

3.3. Żądanie rozwodu z wina pozwanej/pozwanego
W celu prawidłowego uzasadnienia żądania rozwodu z wyłącznej winy pozwanej/pozwanego należy w uzasadnieniu wskazać złe zachowania współmałżonka, uzasadniające żądanie orzeczenia rozwodu z jego winy. Mogą to być przykładowo takie zachowania jak np.:
- alkoholizm i inne nałogi
- agresja
- zniewaga
- znęcanie się
- groźba
- nieetyczne postępowanie
- nieróbstwo
- niewierność
- niegospodarność
- nieporozumienia na tle seksualnym
- odmowa wzajemnej pomocy
- opuszczenie małżonka
- uzależnienie od internetu
- zaniedbywanie współmałżonka
- zaniedbywanie rodziny
- zły stosunek do rodziny współmałżonka
- odmowa współżycia płciowego

Przydadne jest podanie też konretnych sytuacji (przykładów) stanowiących okoliczności szczegółowe uzasadniające żądanie orzeczenia winy. Tak więc przykładowo jeśli wskażemy na okoliczność ogólną jaką np. jest zły stosunek do rodziny współmałżonka oraz groźby to warto podać przykłady tych zachowań takie jak np. zachowanie podczas konkretnej daty w trakcie którego małżonek znieważył kogoś oraz używając słów wulgarnych i groził. Warto w tym miejscu podać konkretne incydenty jeśli takowe miały miejsce.

3.3.1. Dowody
Wszelkie powołane w uzasadnieniu okoliczności/zdarzenia powinny zostać udowodnione. Sąd może dopuścić m.in. następujące dowody:
- dowód z przesłuchania stron (tj. przesłuchanie obu małżonków – ten dowód generator pluslex dodaje automatycznie)
- dowód z przesłuchania świadków (należy podać imię nazwisko świadka oraz adres jego zamieszkania). Każdy obywatel wezwany przez sąd na świadka ma obowiązek się stawić w sądzie i złożyć zeznania – nie ma zatem potrzeby aby się kogolwiek pytać czy zgodzi się być świadkiem.
- dowód z dokumentów (urzędowych – np. wyrok o alimenty albo zaświadczenie urzędowe, prywatnych – np. oświadczenie małżonka), powołując dowód z dokumentów należy te dokumenty załączyć do pozwu.
- dowód z opinii biegłych (przykładowo dowód z opinii psychologa na okoliczność kto powinien wykonywać władzę rodzicielską)
wywiad środowiskowy (celem ustalenia sytuacji i warunków bytowych w szczególności dzieci),
- fotografia, e-mail, wydruk wiadomości sms, film. 

3.4. Żądanie rozwodu z wina obu stron
W przypadku domagania się orzeczenia rozwodu z winy obu stron należy tak jak wyżyej pzrytoczyć okoliczności uzasadniające winę pozwanej/pozwanego. Należy także podać okoliczności które uzasadniają orzeczenie winy osoby składającej pozew. Wina osoby składającej pozew nie będzie najprawdopodobniej kwestionowa przez pozwaną/pozwanego – tak więc na te okoliczności nie trzeba powoływać dowodów. Sąd może potwierdzić okoliczności uzasadniające winę osoby składającej pozew tylko poprzez przesłuchanie małżonków.

3.5. Żądanie rozwodu z wyłącznej winy osoby wnoszącej pozew
Należy podać okoliczności które uzasadniają orzeczenie winy osoby składającej pozew. Wina osoby składającej pozew nie będzie najprawdopodobniej kwestionowa przez pozwaną/pozwanego – tak więc na te okoliczności nie trzeba powoływać dowodów. Sąd może potwierdzić okoliczności uzasadniające winę osoby składającej pozew tylko poprzez przesłuchanie małżonków.

3.6 .Dzieci
Jeśli małżonkowie posiadają wspólne małoletnie dzieci to sąd musi zbadać ich sytuację. Podkreślić należy, że pomimo zaistnienia między małżonkami zupełnego i trwałego rozkładu pożycia małżeńskiego, rozwód nie jest dopuszczalny, jeżeli wskutek rozwodu miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków, np. rozwód mógłby spowodować niekorzystne zmiany w psychice dzieci. Tak więc w uzasadnieniu należy wskazać jak wygląda obecna sytuacja dziecka, kto sprawuje nad nim opiekę, jaki jest jego stan zdrowia.

3.6.0.1. Dowody - dzieci
Wszelkie powołane w uzasadnieniu okoliczności/zdarzenia dotyczące małoletnich dzieci powinny zostać udowodnione. Sąd może dopuścić dowody takie jak szczegółowo zostało omówine w punkcie 3.3.1. Bardzo istotne jest to że nawet jeśli małżonkowie się porozumieli co do wszystkich kwestii, mają wspólne małoletnie dzieci to sąd musi przeprowadzić dodatkowy dowód na okoliczność sytuacji dzieci (przykładowo można w takie sytuacji na świadka podać jakąś bliską osobę nawet z rodziny, która zostanie przez sąd przesłuchana w celu ustalenia jak wygląda aktualna sytuacja dzieci oraz czy proponowane rozwiązanie jest zgodne z dobrem dziecka).

3.6.1. Sprawowanie opieki nad dzieckiem
W tym miejscu należy uzasadnić dlaczego sąd powinien roztrzygnąć kwestię dzieci tak jak zostało wskzane w żądaniu. Należy uzasanić dlaczego zaproponowane rozwiązanie w zakresie kto ma sprawować opiekę nad dzieckiem jest najlepsze z punktu widzenia dobra dziecka.

Generator PlusLex umowżliwia wybór trzech opcji dotyczących sprawowania opieki nad dzieckiem.

3.6.1.1. Opiekę ma sprawować osoba składająca pozew
Należy wykazać, że osoba składająca pozew będzie prawidłowo sprawować opiekę nad dzieckiem.

3.6.1.2. Opiekę ma sprawować osoba pozwana
Należy wykazać, że osoba składająca pozew będzie prawidłowo sprawować opiekę nad dzieckiem.

3.6.1.3. Opiekę mają sprawować oboje małżonkowie
Należy wykazać, że oboje małżonkowie będą współdziałać w opiece nad dziećmi. W takim przypadku należy spożądzić porozumienie w przedmiocie opieki nad dzieckiem. Rodzice podejmując decyzję o rozwodzie, posiadają uprawnienie do zawarcia porozumienia dotyczącego sposobu i zakresu powierzenia wykonywania opieki nad dzieckiem jednemu z rodziców. Porozumienie może zawierać również warunki kontaktowania się z dzieckiem przez drugiego z rodziców. W szczególnie konfliktowych przypadkach, gdy nie jest możliwe zawarcie porozumienia przez samych rodziców, z pomocą mogą służyć pracownicy rodzinnego ośrodka diagnostyczno-konsultacyjnego, mediator, a także kurator rodzinny. Sąd opiekuńczy rozstrzygając o sposobie sprawowania opieki nad dzieckiem, powinien brać pod uwagę ustalenia rodziców. Sąd może samodzielnie określić formę kontaktów w przypadku braku ustaleń rodziców a także, gdy zawarte porozumienie jest sprzeczne z dobrem dziecka. Umieszczone w treści wyroku porozumienia zwiększa pewność jego respektowania. Co więcej, daje podstawę do dochodzenia roszczeń wobec ewentualnego łamania ustaleń przez jednego z rodziców. Na decyzję sądu w tym zakresie ważny wpływ może mieć opinia ustawowego przedstawiciela małoletniego, a w poważniejszych przypadkach sąd powinien posiłkować się także opinią przedstawianą przez osoby najbliższe. Podobnie jak w kwestii porozumienia, wysłuchanie dziecka lub osób najbliższych może być dokonywane przez pracowników rodzinnego ośrodka diagnostyczno- konsultacyjnego. Przepisy kodeksu postępowania cywilnego uzależniają możliwość wysłuchania samego zainteresowanego od jego rozwoju umysłowego, stanu zdrowia i stopnia dojrzałości. Wysłuchanie odbywa się poza salą posiedzeń sądowych.

3.6.1.4. Opieka a władza rodzicielska
Kontakty rodziców z dzieckiem są uzależnione od kilku czynników. Przede wszystkim główny wpływ na decyzję sądu ma zakres praw rodzicielskich posiadanych przez rodziców. Zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego, sąd może: powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom, zawiesić władzę rodzicielską jednego lub obojga rodziców, ograniczyć władzę rodzicielską jednego lub obojga rodziców, pozbawić władzy rodzicielskiej jednego lub obojga rodziców. Sąd zobowiązany jest do tego, aby w wyroku zawsze rozstrzygać o kwestiach powierzenia opieki nad dzieckiem, niezależnie od tego, czy wcześniej zapadły orzeczenia dotyczące ograniczenia, zawieszenia, czy pozbawienia władzy rodzicielskiej. Sąd posiada także uprawnienie do przywrócenia władzy rodzicielskiej osobie, która wcześniej została jej pozbawiona. Ponadto, jeżeli wymaga tego dobro dziecka, sąd opiekuńczy może zmienić rozstrzygnięcie o władzy rodzicielskiej i sposobie jej wykonywania zawarte w wyroku orzekającym rozwód lub separację.

3.6.2. Alimenty na dziecko
Sąd wydając wyrok rozwodowy musi także zdecować o alimentach. Należy uzasadnić kwotę jaka ma zostać przyznana na rzecz małżonka który będzie sprawować opiekę nad dzieckiem/dziećmi. W celu uzasadnienia należy dokładnie opisać swoją i małżonka sytuację materialną oraz podać kwotę miesięcznych potrzeb dziecka.

3.6.3. Sposób kontaktowania się z dzieckiem
Kodeks Rodzinny i Opiekuńczy wymienia przykładowo formy kontaktów z dzieckiem wskazując, że mogą one polegać na przebywaniu z dzieckiem (odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce jego stałego pobytu) i bezpośrednim porozumiewaniu się, utrzymywanie korespondencji, korzystaniu z innych środków porozumiewania się na odległość, w tym ze środków komunikacji elektronicznej. Wymienione w Kodeksie sposoby nie są katalogiem zamkniętym, dlatego sąd opiekuńczy kierując się dobrem dziecka, a także interesem rodziców, może orzec inną formę kontaktów z dzieckiem. Ponadto, wyrok orzekający o rozwodzie może zawierać w szczególności: zakaz spotykania się z dzieckiem przez jednego z rodziców, zakaz zabierania dziecka poza miejsce jego stałego pobytu, zezwolenie na spotykanie się z dzieckiem tylko w obecności drugiego z rodziców albo opiekuna, kuratora sądowego lub innej osoby wskazanej przez sąd, ograniczenie kontaktów do określonych sposobów porozumiewania się na odległość oraz zakaz porozumiewania się na odległość. Trzeba pamiętać, że sąd opiekuńczy ze względu na dobro dziecka, posiada możliwość zmiany swojego rozstrzygnięcia w sprawie ustalenia sposobu kontaktów z dzieckiem. W postępowaniu rozwodowym, określenie formy kontaktowania się rodziców z dzieckiem powinno mieć dla zainteresowanych znaczenie nadrzędne. Rodzice, a także sąd muszą kierować się zawsze zarówno dobrem dziecka, jak i zapewnieniem w miarę możliwości swobodnego kontaktu drugiego rodzica z małoletnim. Powyższe uregulowania stosuje się odpowiednio przy orzeczeniu przez sąd separacji.

Czym dokładniejszy harmonogram kontaktów z dzieckiem, tym większa jest szansa, że później będzie mniej nieporozumień pomiędzy rodzicami. Warunki zgodnie z którymi przysługuje prawo do spędzenia czasu z dzieckiem mogą zostać określone na przykład w następujący sposób:
- ojciec ma odbierać dziecko w drugi i czwarty (albo pierwszy i trzeci) weekend miesiąca z miejsca zamieszkania dziecka o godz. 10.00 w sobotę i odwieźć dziecko do jego miejsca zamieszkania w niedzielę na godz. 18.00;
- pierwszy tydzień ferii zimowych dziecko spędza czas z ojcem, a drugi tydzień z matką;
- w wakacje od 1 do 15 lipca dziecko będzie spędzało czas z ojcem, a następnie od 15 lipca do 15 sierpnia z matką, by od 15 sierpnia do końca wakacji ponownie pozostawać z ojcem lub w wakacje ojciec odbierze dziecko w pierwszym ich dniu o godz. 10.00 z miejsca zamieszkania dziecka i spędzi z nim dwa tygodnie, tj. do dnia 15 lipca, kiedy to odwiezie dziecko do jego miejsca zamieszkania na godz. 18.00;
- w latach parzystych całe święta, tj. od Wigilii do drugiego dnia Świąt dziecko może spędzać z ojcem, zaś w latach nieparzystych z matką lub podział świąt w ten sposób, że w latach parzystych w Wigilię od godziny 10 do godziny 17 dziecko spędzi czas z ojcem, następnie pierwszy dzień Świąt u matki, a drugi ponownie z ojcem. Podobnie może być w czasie Świąt Wielkanocnych;
- rozmowy telefoniczne, w z góry określonych dniach i godzinach lub porozumiewanie się przy pomocy innych sposobów komunikowania się na odległość;

Możliwości jest wiele, a harmonogram spotkań i opieki nad dzieckiem powinno zaplanować się zgodnie z potrzebami i oczekiwaniami samego dziecka oraz każdego z rodziców, a także dopilnować, by harmonogram ten, ze względu na dobro dziecka, realizowany był bez utrudniania kontaktów przez drugą stronę.
Rodzic, z którym dziecko przebywa na stałe zobowiązany jest do umożliwienia kontaktów w ustalonej formie, a także powinien przygotować dziecko do spotkania (odpowiednio ubrać, spakować, jeżeli dziecko zabierane jest poza miejsce jego zamieszkania). Na rodzicu tym spoczywa także odpowiedzialność przekazywania wszelkiej korespondencji, udostępnienia komputera, w tym również poczty internetowej i telefonu.
Sąd nie zawsze orzeknie zgodnie z wnioskiem i może nie ustalić harmonogramu kontaktów zgodnie z życzeniami rodziców. Musi zapoznać się ze sprawą, ocenić sytuację i orzec z uwzględnieniem dobra małoletniego dziecka. Uregulowane przez sąd zasady kontaktów z dzieckiem powinny być przestrzegane, a uprawniony do spotkań nie może, bez zgody rodzica, u którego dziecko stale przebywa, spotykać się z nim w innych terminach niż te, które zostały określone w orzeczeniu sądu.
Wraz z orzeczeniem o kontaktach sąd reguluje sprawy finansowe i zapewnia pieniądze, które umożliwią wykonywanie kontaktów z dzieckiem. Może na przykład zobowiązać osobę uprawnioną do kontaktu albo tę, pod której opieką pozostaje dziecko do pokrycia kosztów jego podróży i pobytu (lub także osoby towarzyszącej dziecku) oraz powrotu do domu.

3.7. Alimenty od współmałżonka
Przesłankami powstania obowiązku alimentacyjnego wobec małżonka są:
- brak wyłącznej winy jednego z małżonków,
- niedostatek małżonka ubiegającego się o alimenty, czyli sytuacja, w której nie jest on w stanie zaspokoić swoich potrzeb;
- możliwości zarobkowo – finansowe zobowiązanego do płacenia alimentów małżonka.

Jeżeli jeden ze współmałżonków, jeżeli znajduje się w niedostatku, może domagać się, aby były mąż/żona dostarczał mu środków utrzymania w zakresie odpowiadającym jej/jego usprawiedliwionym potrzebom oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego. Nie oznacza to jednak, że byli małżonkowie muszą po rozwodzie żyć na takiej samej stopie życiowej. Alimenty mogą zostać zasądzone przez sąd - na żądanie jednego z małżonków - już w wyroku rozwodowym. Można ich dochodzić także później w odrębnym postępowaniu. Ponadto w wypadku, gdy żaden ze małżonków nie został uznany za winnego rozkładu pożycia małżeńskiego, obowiązek alimentacyjny wygasa po pięciu latach od orzeczenia rozwodu, chyba że wystąpią wyjątkowe okoliczności - wtedy sąd może przedłużyć okres pobierania alimentów.

3.8. Zabezpieczenie potrzeb rodziny
Zabezpieczenie potrzeb rodziny w procesie rozwodowym możliwe jest tylko na podstawie przepisów
o zabezpieczeniu roszczeń alimentacyjnych (art. 445 kodeksu postępowania cywilnego) czyli wyłącznie na czas toczącego się postępowania. Żądając zabezpieczenia finansowego rodziny należy wskazać okoliczności uzasadniające zabezpieczenie na czas trwania procesu.

3.8.1 Dowody - zabezpieczenie
Wszelkie powołane w uzasadnieniu okoliczności dotyczące sytuacji materialnej rodziny i zdolności zarobbkowych małżonków oraz bieżących wydatków i potrzeb dzieci powinny zostać udowodnione. Sąd może dopuścić dowody takie jak szczegółowo zostało omówine w punkcie 3.3.1. Istotne w kwestiach majątkowych są zwłaszcza dowody z dokumentów. To załączone do pozwu dokumenty mogą pozwolić sądowy sprawnie i szybko rozpoznać wniosek o zabezpieczenie. Taki dokumentami mogą być w szczególności: zaświadczenia o zarobkach, PITy, wyciąg z rachunku bankowego oraz wszelkiego rodzaju rachunki.

3.9 Żądania dotyczące wspólnie zamieszkiwanego lokalu
Sąd może ustalić sposób korzystania przez małżonków ze wspólnego lokalu, ale może też orzec eksmisję byłego małżonka jedynie w sytuacji, gdy małżonek swoim rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie. Na podstawie wszystkich wskazanych okoliczności, oraz sposobu w jaki domagamy się korzystania współmałżonka z mieszkania sąd rozstrzyga czy małżonek powinien opuścić lokal. Orzeka również, czy przysługuje mu prawo do lokalu socjalnego. Przy tym rozstrzygnięciu sąd bierze pod uwagę dotychczasowy sposób korzystania przez małżonka z lokalu oraz jego szczególną sytuację materialną i rodzinną.

3.10. Podział majątku
Małżonkowie mogą dokonać podziału majątku w trakcie rozwodu, a także po nim: umownie lub

w sądzie. Zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym na wniosek jednego z małżonków sąd może
w wyroku orzekającym rozwód dokonać podziału majątku wspólnego, jeżeli przeprowadzenie tego podziału nie spowoduje nadmiernej zwłoki w postępowaniu.
We wniosku o podział majątku należy wskazać nieruchomości, ruchomości, oszczędności oraz inne składniki majątku które mają ulec podziałowi oraz określić na rzecz którego z małżonków sąd powinien przyznać majątek.

3.11. Koszty postępowania
Do pozwu należy dołączyć dowód opłaty sądowej od pozwu (600 zł) albo złożyć równocześnie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wówczas składamy stosowne oświadczenie o stanie rodzinnym i finansowym.

UWAGI KOŃCOWE

Należy pamiętać, że